Lil' Feather: psycholog Agnieszka Bojda

Psychologia dziecięcia i bajki terapeutyczne to dwie rzeczy, którymi się pasjonuję. Blog piszę z uśmiechem o dzieciach, uczuciach i świecie kobiety.

Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra – czyli kto i jak pomaga

09.21.2016

Gdy pracowałam w poradni psychologiczno-pedagogicznej jako psycholog, rodzice, którzy zgłaszali się po poradę lub z prośbą o wykonanie diagnozy funkcjonowania ich dziecka, zwracali się do mnie czasami używając określenia “pani doktor”. Raz zostałam nawet nazwana “panią czarodziejką”. Było mi w tych sytuacjach niezwykle miło, ponieważ miano, jakie mi nadawano, odbierałam jako świadectwo tego, że osoby korzystające z mojej pomocy, darzą mnie zaufaniem i szanują pracę, którą wykonuję. Mimo to, za każdym razem uprzejmie prostowałam, że nie ukończyłam medycyny oraz w tej jednej sytuacji, gdy pomylono mnie z wróżką ze szczerego serca żałowałam, że nie posiadam magicznych umiejętności.

Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra – kim oni są?

Każda z tych nazw kojarzy się z kimś, kto pomaga ludziom. Wszystkie są powszechnie wiązane z obszarem funkcjonowania psychicznego człowieka. Na  tym ogólnym poziomie skojarzeń większość osób nie myli się. Wielu ludziom sprawia jednak trudność opisanie każdego z wymienionych powyżej zawodów. Kim oni tak naprawdę są? Jakie wykształcenie posiada każda z tych osób? Po co się do nich zgłaszać? Czego można oczekiwać? 

Psycholog to osoba, która ukończyła studia psychologiczne i uzyskała dyplom magistra psychologii. Osoba taka opuszczając uczelnię uzyskuje kwalifikacje oraz dokumenty, które uprawniają ją do:  

  • udzielania konsultacji psychologicznych – mówiąc wprost, oznacza to, że do psychologa można zgłosić się z zauważanym problemem (swoim lub też dziecka) oraz oczekiwać z jego strony analizy sytuacji oraz wskazówek, w jaki sposób można by sobie z daną trudnością poradzić. Psychologa można traktować jako osobę pierwszego kontaktu w przypadku różnych życiowych komplikacji. Może zalecić udanie się do innego specjalisty: psychoterapeuty, psychiatry, neurologa.
  • wykonywania diagnoz – ocena aktualnego funkcjonowania człowieka w danym obszarze, np. inteligencji, osobowości, radzenia sobie ze stresem. Psycholog może wydawać opinie na przykład na potrzeby orzecznictwa lub na wniosek sądu.

Psycholog zajmuje się również szeroko pojętym poradnictwem – zawodowym czy rodzinnym, psychoedukacją oraz promocją zdrowia. Psycholog to każda osoba kończąca studia psychologiczne i podobnie jak nie każdy prawnik jest adwokatem, tak nie każdy psycholog jest psychoterapeutą.

 

Psychiatra to lekarz, osoba, która ukończyła studia medyczne oraz specjalizację z psychiatrii. Psychiatra jako jedyny z wymienionej tu trójki specjalistów zajmuje się leczeniem farmakologicznym oraz ma uprawnienia do wydawania dokumentów świadczących o stanie zdrowia psychicznego pacjenta. Psychiatra to lekarz medycyny, nie jest psychologiem ani psychoterapeutą. Upraszczając, osoba ta stawia medyczną diagnozę i zaleca konkretne leczenie. Zwykle w celu uzyskania pełnego obrazu stanu zdrowia pacjenta zleca wykonanie dodatkowych badań np. badanie krwi lub tomografię oraz wykonanie testów psychologicznych. Zajmuje się poprawą zdrowia psychicznego od strony fizjologicznej regulując lekami biologiczne funkcjonowanie organizmu. Bardzo często zaleca, by leczenie farmakologiczne było wprowadzone wraz z psychoterapią kierowaną przez psychoterapeutę. 

 

Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła szkołę psychoterapeutyczną w wybranym przez siebie nurcie (o tym, czym są szkoły psychoterapii, dalej w tekście). Najczęściej jest z wykształcenia psychologiem, choć formalnie wcale nie musi mieć ukończonych studiów psychologicznych. Na psychoterapeutów szkolą się również psychiatrzy, osoby, które ukończyły kierunek studiów pokrewny z psychologią, czyli na przykład pedagogikę lub socjologię, a także absolwenci kierunków humanistycznych zupełnie niezwiązanych ze sferą psyche. W moim przekonaniu, dostanie się do szkoły psychoterapii oraz prowadzenie psychoterapii bez gruntownej wiedzy z zakresy funkcjonowania psychiki człowieka jest niezwykle trudne.

Czym jest psychoterapia?

Zgodnie z definicją Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego, na standardach którego pracują również polscy psychologowie i psychoterapeuci, psychoterapia to  “świadome i zamierzone stosowanie metod klinicznych i interpersonalnych, które bazują na naukowych doniesieniach, w celu towarzyszenia ludziom w zmianie lub modyfikacji funkcjonowania – zachowania, schematów poznawczych, reakcji emocjonalnych lub innych cech osobistych – w kierunku, w jakim uczestnicy uznają za pożądany.” Zdaję sobie sprawę, że definicja ta jest nieco zawiła. W praktyce oznacza ona, że psychoterapeuci zajmują się profesjonalną terapią opartą na dorobku badań i teorii psychologicznych, która ma pomóc pacjentowi osiągnąć określoną zmianę w funkcjonowaniu. Psychoterapia, mówiąc najprościej, pomaga człowiekowi bardziej świadomie żyć.

 

Istnieją różne rodzaje psychoterapii. Pierwszy podział odbywa się ze względu na wiek pacjenta – wyróżnia się psychoterapię dorosłych oraz psychoterapię dzieci i młodzieży, którą to właśnie ja się zajmuję. Drugi podział ma związek z liczbą pacjentów biorących udział w terapii: psychoterapia indywidualna, par, rodzinna bądź grupowa. Ostatni podział podyktowany jest szkołą, z jakiej wywodzi się praktykujący psychoterapeuta. Główne szkoły to: psychoanalityczna, humanistyczna, systemowa i poznawczo-behawioralna. Ja podjęłam się szkolenia w nurcie tej ostatniej, która mówiąc w ogromnym skrócie, opiera się na zmianie sposobu myślenia i zmianie zachowania. W swoim wyborze kierowałam się przede wszystkim naukowymi dowodami na to, że terapia dzieci i młodzieży, czyli ta najbliższa mojemu sercu, prowadzona w nurcie poznawczo – behawioralnym ma największą skuteczność.

Psychoterapia nie jest dziełem przypadku

Czasami spotykam się z określeniem, że psychoterapeuta jest osobą do wygadania się. Bez wątpienia, sesje opierają się na rozmowie, ale nie polegają one swobodnym uwalnianiu słów. Działania psychoterapeuty nie są przypadkowe. Stosuje on techniki psychoterapeutyczne, które służą pacjentowi i kierują go w drodze do zmiany. Błędem jest myślenie, że psychoterapeuta po prostu siedzi i słucha lub robi, co chce. Wszystkie jego działania opierają się na zasadach szkoły psychoterapeutycznej, z której się wywodzi. Ponadto warto wiedzieć o tym, że psychoterapeuta zobowiązany jest do odbycia terapii własnej, zdobycia wymaganego doświadczenia podczas staży klinicznych oraz przeprowadzania regularnych superwizji swojej pracy. Superwizor jest kimś w rodzaju mistrza. To doświadczony psychoterapeuta, który nadzoruje pracę terapeuty. Sprawdza czy jest ona zgodna z kierunkiem i potrzebami pacjenta. Korzystanie z superwizji jest w moim przekonaniu oraz zgodnie z etyką pracy psychoterapeuty obowiązkiem. Dotyczy to nie tylko dla osób takich jak ja, które pracują z pacjentami w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego, ale również dużo bardziej doświadczonych terapeutów, którzy prowadzą swoją praktykę już wiele lat.

Kim ja jestem?

Jak już wspomniałam, jestem z wykształcenia psychologiem. Obecnie jestem w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego w Szkole Terapii Poznawczo – Behawioralnej Centrum CBT-EDU. Specjalizuję się w psychoterapii dzieci i młodzieży. Obecnie pracuję z małymi pacjentami i ich rodzicami w ramach praktyki własnej oraz współpracy, staży i wolontariatów w placówkach zdrowia psychicznego. Zapraszam do kontaktu mailowego pod adresem bojda.aga@gmail.com.

Czym wyróżnia się i na czym polega psychoterapia dzieci i młodzieży? O tym wkrótce.

Agnieszka, psycholog i dziennikarka. Kocham dzieci, piszę o ich myślach i uczuciach. Cieszę się życiem.

Psycholog Agnieszka Bojda: psychoterapia dzieci i dorosłych.
Adres gabinetu: ul. Malborska 3 lok. 1, Warszawa 03-286. Tel.: 795 056 700